Günlük yaşamda çok sayıda plastik ürün ve gıda ambalajında karşılaşılabilen BPA, uzun süredir insan sağlığı üzerindeki olası etkileri nedeniyle araştırılıyor.

Yeni çalışmada ise BPA’nın metabolik sağlık üzerindeki etkisine odaklanıldı. Araştırmacılar, düşük doz BPA maruziyetinin dahi vücudun insüline verdiği yanıt üzerinde değişikliğe yol açıp açmadığını inceledi.

5 günlük çalışmada dikkat çeken sonuç

Randomize ve çift kör olarak gerçekleştirilen araştırmaya 40 sağlıklı genç yetişkin katıldı. Katılımcıların bir bölümüne ABD Çevre Koruma Ajansı’nın yaşam boyu maruziyet açısından güvenli kabul ettiği sınırlar içerisinde BPA verilirken, diğer gruba plasebo uygulandı.

Beş günün sonunda BPA verilen grupta periferik insülin duyarlılığının yaklaşık yüzde 9 azaldığı görüldü. Bu sonuç, düşük doz BPA’nın insanlarda insülin duyarlılığıyla bağlantısına ilişkin deneysel kanıtların güçlenmesi açısından dikkat çekici bulundu.

İnsülin duyarlılığı neden önemli?

İnsülin, kandaki glikozun özellikle kas ve diğer dokular tarafından kullanılmasına yardımcı olan temel hormonlardan biri. Vücudun insüline yeterince yanıt vermemesi durumunda ise insülin direnci olarak adlandırılan metabolik sorun ortaya çıkabiliyor.

Araştırmada gözlenen değişiklik, BPA maruziyetinin insülinin özellikle periferik dokulardaki etkisini azaltabileceğine işaret ediyor. Ancak bu bulgu, plastik kullanımının doğrudan diyabete yol açtığı anlamına gelmiyor. Araştırmacılar da daha geniş ve uzun süreli çalışmalara ihtiyaç olduğunu vurguluyor.

Kahramanmaraş’ta vatandaşlar nelere dikkat edebilir?

Kahramanmaraş’ta da günlük yaşamda plastik ambalajlı ürünler, saklama kapları ve içecek şişeleri yaygın olarak kullanılıyor. Yeni araştırma sonrasında BPA maruziyetini azaltmak isteyen vatandaşlar, özellikle sıcak yiyecek ve içecekleri plastik kaplarda uzun süre bekletmemeye ve mümkün olduğunda cam veya paslanmaz çelik ürünleri tercih etmeye yönelebilir.

Bununla birlikte tek bir araştırmanın sonuçlarından hareketle vatandaşların paniğe kapılmaması gerekiyor. Çalışmanın yalnızca 40 genç yetişkin üzerinde ve 5 günlük bir süreçte yapılması, sonuçların toplumun tamamına doğrudan aktarılmasını sınırlıyor.

Plastik kullanımında yeni soru işareti

BPA ile insülin direnci arasındaki bağlantıya ilişkin önceki araştırmaların önemli bölümü gözlemsel veya hayvan çalışmalarıydı. Yeni araştırmanın insanlarda kontrollü şekilde yapılmış olması, konunun yeniden değerlendirilmesine yönelik bilimsel tartışmayı güçlendiriyor.