Dört bir yanı tarihi miraslarla dolu olan Kahramanmaraş’ın bir gizemli yapısı ise Gaffar (Yum) Baba Türbesi. Kurtuluş Mahallesi’nde Saatçiler Pasajı’nda yer alan Gaffar (Yum) Baba Türbesi, kentin mazisine ışık tutmayı sürdürüyor. Her gün binlerce insanın alışveriş telaşıyla önünden geçtiği Saatçiler Pasajı; tekstil mağazalarının, modern dükkanların ve ticari hareketliliğin tam ortasında adeta zamana meydan okuyan manevi bir kapı açıyor. Dulkadiroğlu Beyliği ve erken Osmanlı döneminin (16. yüzyılın ilk yarısı) izlerini taşıyan bu tarihi türbe, günümüzde betonarme binaların arasında adeta bir tarih sessizliği barındırıyor.

MODERN YAŞAM İLE MANEVİ GEÇMİŞ İÇ İÇE

Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü (KUDEB) tarafından tescillenerek koruma altına alınan bu kutsal mekân, dışarıdan bakıldığında sıradan bir iş yeri kapısını andırsa da içeriye adım atıldığında ziyaretçilerini bambaşka bir atmosfere götürüyor. Pasaj içindeki mağaza vitrinlerinin hemen yanı başında açılan kapısıyla türbe, modern ticaret hayatı ile manevi geçmişin nasıl iç içe geçtiğinin en somut örneği olarak dikkat çekiyor.

Türbenin iç kısmı ise tezatlarla dolu çarpıcı bir manzarayı ortaya koyuyor. Mekânın bir köşesinde geçmiş dönemlerin izini taşıyan devasa, tarihi yeşil bir çelik kasa yer alırken; bu tarihi dokunun hemen yanında günlük hayata ait bir elektrikli süpürgenin bulunması, koruma ve düzenleme konusundaki çarpıcı tezatlığı gözler önüne seriyor. Buna rağmen gizemli türbe, hem mimari konumu hem de tarihsel hikayesiyle çarşı esnafının ve ziyaretçilerin dualarına ev sahipliği yapmaya devam ediyor.

“BURASI BİLİNMİYOR DİYEMEYİZ”

Saatçiler Pasajı esnaflarından Ali Özel, türbeye gelen ziyaretçiler ile ilgili bilgi verdi. Ali Özel, şunları kaydetti:

“Buraya daha önce Ahmet Özhan ve ilahiyatçı olan babası geldi. Buraya dışarıdan gelen insanlar da var. Yani ‘burası bilinmiyor’ diyemeyiz. Ayrıca üniversiteden öğrenciler de araştırma yapmak için geliyorlar. Günde ortalama 25-50 kişi arasında ziyaretçi geliyor. Günden güne değişiyor. Kimi zaman 25, kimi zaman 30, kimi zaman da 50 kişi ziyaret ediyor.”

ASIRLIK SIR: YUM BABA (YUM DEDE) KİMDİR?

Türbe, Dulkadiroğlu Beyliği döneminde bölgede inşa edilen Yum Dede Zaviyesi (Mevlevi Dergâhı) bünyesinde bulunuyordu. Özgün yapısını zamanla kaybeden mekân, 1985 yılında betonarme olarak yeniden inşa edildi.

Tarihçiler, türbe içerisinde yer alan sandukanın, bu Mevlevi Dergâhı’nın kurucusu olan Yum Baba’ya (Yum Dede / Gaffar Baba) ait olduğunu kabul etmektedir. Türbenin batı duvarında yer alan kitabedeki “Hazreti Mevlâna Dergâhı“ yazısı ve sandukanın baş şahidesinin (mezarlık baş taşı) Mevlevi külahı şeklinde tasarlanmış olması, Yum Baba’nın Kahramanmaraş’taki köklü Mevlevilik geleneğinin en önemli manevi mimarlarından ve kurucularından biri olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.