İnşaat Mühendisleri Odası’ndan 6 Şubat Depremleri Mesajı

Kahramanmaraş İnşaat Mühendisleri Odası, 6 Şubat depremlerinin 3. yıl dönümünde yazılı bir basın açıklaması yaparak, yaşanan büyük yıkımın nedenlerine ve alınması gereken önlemlere dikkat çekti. Açıklamada, depremlerin bir anma günü olmanın ötesinde, ihmallerin ve yanlış politikaların ağır sonuçlarının hatırlanması gereken bir tarih olduğu vurgulandı.

Açıklamada, 6 Şubat depremlerinde 11 ilde yaklaşık 40 bin binanın, Kahramanmaraş’ta ise 7 bin 491 binanın yıkıldığı, 200 binden fazla yapının ağır hasar aldığı hatırlatılarak, hayatını kaybeden yurttaşlar saygıyla anıldı.

“Deprem Beklenmedik Değil, Önlenebilir Bir Gerçek”

Türkiye’de depremin beklenmedik bir doğa olayı olmadığına dikkat çekilen açıklamada, depremin etkilerinin doğru yapı üretimi, etkin denetim ve risk azaltma politikalarıyla büyük ölçüde azaltılabileceği ifade edildi. Aynı büyüklükteki depremlerin farklı ülkelerde bu ölçekte yıkıma yol açmamasının, sorunun doğadan değil insan kaynaklı eksikliklerden kaynaklandığını açıkça ortaya koyduğu belirtildi.

Orta büyüklükteki depremlerde dahi büyük yıkımlar yaşandığına dikkat çekilen açıklamada, Balıkesir Sındırgı’da meydana gelen 6 ve 6,1 büyüklüğündeki depremlerde 729 binada 1036 bağımsız bölümün ağır hasarlı veya yıkık olduğu, Silivri açıklarındaki 6,2 büyüklüğündeki depremin ise Marmara Bölgesi’nde büyük endişe yarattığı hatırlatıldı.

“Yapı Stokunun Büyük Bölümü Hâlâ Risk Altında”

Türkiye’deki yapı stokunun önemli bir kısmının hâlâ yüksek deprem riski taşıdığına dikkat çekilen açıklamada, özellikle 2000 yılı öncesi inşa edilen binaların, yanlış zemin tercihleri, imar affı uygulamaları ve mühendislik hizmeti almamış kaçak yapılar nedeniyle ciddi risk oluşturduğu vurgulandı.

TBMM Kahramanmaraş Depremleri Araştırma Komisyonu’nun 2023 tarihli raporuna atıf yapılan açıklamada, 6-7 milyon konutun acilen dönüştürülmesi gerektiği belirtilmesine rağmen, hâlâ ülke genelinde şeffaf ve güncel bir yapı envanterinin oluşturulmadığına dikkat çekildi.

“Yıkım 2000 Öncesi Yapılarda Yoğunlaştı”

Kahramanmaraş’ta depremler sırasında 239 bin 159 binanın yüzde 3,2’sine karşılık gelen 7 bin 491 binanın yıkıldığı, yıkılan yapıların yüzde 96’sının 2000 yılı öncesinde inşa edildiği ifade edildi. Bu verilerin, yıkımın büyük ölçüde riskli olduğu bilinen yapı stokunda yoğunlaştığını net biçimde ortaya koyduğu belirtildi.

Açıklamada, yaşanan yıkımların sorumluluğunun yalnızca inşaat mühendislerine yüklenmesinin kabul edilemez olduğu vurgulanarak, birçok meslektaşın tutuklu olduğu veya yargı süreçlerinin devam ettiği ifade edildi.

“Kentsel Dönüşüm Kahramanmaraş’ta da Hızlandırılmalı”

Depreme dirençli ve güvenli kentler oluşturmanın zorunluluk olduğuna dikkat çekilen açıklamada, İstanbul’da uygulanan “Kentsel Dönüşümde Yarısı Bizden” kampanyası ve benzeri uygulamaların Kahramanmaraş’ta da hayata geçirilmesi gerektiği ifade edildi.

Depreme hazırlığın yalnızca afet sonrası süreçlerle sınırlı kalmaması gerektiği belirtilen açıklamada; okullar, hastaneler, kamu binaları ve altyapı sistemlerinin güvenliği konusunda şeffaf bilgilendirme yapılması çağrısında bulunuldu.

“Afetler Kader Değil”

Deprem toplanma alanlarının yetersizliğine de dikkat çekilen açıklamada, bu alanların yalnızca boş araziler değil; barınma, elektrik, su ve temel ihtiyaçların karşılanabileceği altyapıya sahip alanlar olması gerektiği vurgulandı.

TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, açıklamasını şu ifadelerle tamamladı:

“Afetler kader değildir. Bilimi, mühendisliği ve kamusal sorumluluğu esas almayan anlayışların acı sonuçlarıdır. 6 Şubat’ta yitirdiklerimize karşı sorumluluğumuz, aynı acıların bir daha yaşanmaması için bugünden harekete geçmektir.”