Ustadan Çırağa, Dededen Toruna: Kahramanmaraş Çarşısında Zamana Direnen Meslekler

Bakırcılık: Çekiç Sesleri Hâlâ Susmadı

Bir zamanlar her evde bulunan bakır kazan ve siniler, bugün daha çok nostalji ürünü gibi görünse de, bakırcılar çarşısında çekiç sesleri hâlâ yankılanıyor.

60 yaşındaki bir usta şunları söylüyor:

“Bu dükkân dedemden babama, babamdan bana kaldı. Şimdi oğlum öğreniyor. Kolay iş değil ama bırakmaya da gönlümüz razı değil.”

Eskiden zorunlu ihtiyaç olan bakır eşyalar, bugün turistik ve dekoratif ürünlere dönüşmüş durumda. Ancak ustalar için mesele satıştan çok mesleğin yaşaması.

Nalbantlık ve Semercilik: Azaldı Ama Bitmedi

Motorlu araçlar çoğaldıkça at, katır ve eşek kullanımının azalması, nalbantlık ve semercilik mesleklerini de zor durumda bıraktı.

Ancak kırsalda hâlâ ihtiyaç sürüyor. Bir semer ustası durumu şöyle anlatıyor:

“Eskiden sipariş yetişmezdi. Şimdi ayda birkaç iş çıkıyor ama yine de bırakmıyoruz. Çünkü bu bizim kimliğimiz.”

Ustalar, çırak bulamamaktan ve gençlerin bu işi tercih etmemesinden yakınıyor.

Yemenicilik: El Yapımı Ayakkabının Son Temsilcileri

Bir zamanlar herkesin ayağında olan yemeni, bugün daha çok özel sipariş ve folklor ekipleri için üretiliyor.

Genç bir usta, dedesinin mesleğini sürdürdüğünü söylüyor:

“Üniversite okudum ama yine dükkâna döndüm. Çünkü bu iş bizim aile mesleği. Yok olmasını istemiyorum.”

Kalaycılar: Tencereyle Birlikte Hatıraları da Parlatıyorlar

Paslanmaz çelik mutfak eşyaları yaygınlaşsa da, bakır kaplarını kullanmaya devam eden aileler sayesinde kalaycılar hâlâ iş bulabiliyor.

Ustalar, en büyük sıkıntının çırak yetişmemesi olduğunu belirtiyor:

“Bizden sonra kim yapacak bilmiyoruz.”

Tarihi Çarşı Kültürü Yaşıyor Ama Zorlanıyor

Şehrin ticaret damarlarından biri olan Kahramanmaraş Kapalı Çarşı ve çevresindeki esnaf, modern alışveriş alışkanlıklarının işleri zorlaştırdığını söylüyor. Buna rağmen çarşı, hâlâ usta–çırak geleneğinin sürdüğü nadir alanlardan biri.

Uzmanlara göre bu mesleklerin yaşaması için:

• Gençlerin teşvik edilmesi,

• El sanatlarına destek verilmesi,

• Kültür turizmiyle çarşıların canlandırılması gerekiyor.

Kahramanmaraş çarşılarında bazı dükkânlar sadece ticarethane değil; bir aile tarihinin, bir kültürün ve ustalığın mirası olarak yaşamaya devam ediyor.

Ancak ustaların ortak sorusu aynı:
“Bizden sonra bu tezgâhların başına kim geçecek?”