Kahramanmaraş’ta zincir marketleşme süreci ilçe ve mahalle bazında farklı yoğunluklar gösteriyor. Özellikle merkez ilçelerde aynı cadde üzerinde birden fazla zincir marketin faaliyet göstermesi, küçük esnafın rekabet gücünü zayıflatıyor.
Saha gözlemleri, esnaf görüşleri ve mahalle bazlı değerlendirmelerle hazırlanan analiz şöyle:
ONİKİŞUBAT – En Yoğun Bölge
Onikişubat, konutlaşma ve nüfus artışı nedeniyle zincir market yatırımlarının en yoğun olduğu ilçe konumunda.
Yoğunluk Gösteren Mahalleler:
-
Hayrullah Mahallesi
-
Yirmiikigün Mahallesi
-
Cumhuriyet Mahallesi
-
Tekerek Mahallesi
-
Şehit Abdullah Çavuş Mahallesi
📌 Gözlem:
Bazı ana caddelerde 200–300 metre arayla 2–3 farklı zincir market bulunuyor.
Mahalle Bakkalı – İsmail K.:
“Sabah açıyoruz, akşam siftah yapmadan kapattığımız gün oluyor.”
Risk Seviyesi: Yüksek
DULKADİROĞLU – Merkezde Yoğunlaşma
Dulkadiroğlu’nda özellikle eski yerleşim bölgelerinde zincir market sayısı arttı.
Öne Çıkan Mahalleler:
-
Yenişehir
-
Bahçelievler
-
İsmetpaşa
-
Sakarya
📌 Özellik:
Tarihi çarşıya yakın bölgelerde küçük esnaf halen güçlü ancak ara sokaklarda zincir market baskısı hissediliyor.
Esnaf – Mehmet Y.:
“Mahalle kültürü var ama fiyat farkı müşteriyi götürüyor.”
Risk Seviyesi: Orta-Yüksek
ELBİSTAN – Dengeli Ama Artış Var
Elbistan’da zincir marketler özellikle yeni konut alanlarında yayılıyor.
Yoğun Mahalleler:
-
Yeşilyurt
-
Cumhuriyet
-
Battalgazi
📌 Gözlem:
Şehir merkezinde geleneksel esnaf güçlü, yeni sitelerde zincir market tercih ediliyor.
Risk Seviyesi: Orta
TÜRKOĞLU – Sanayi Etkisi
Türkoğlu’nda organize sanayi çevresinde market yoğunluğu artıyor.
📌 Sebep:
Vardiyalı çalışan nüfus ve hızlı alışveriş ihtiyacı.
Risk Seviyesi: Orta
PAZARCIK – Kademeli Artış
Pazarcık’ta zincir marketler merkezde yoğunlaşıyor ancak mahalle bakkalları hâlâ aktif.
Risk Seviyesi: Düşük-Orta
AFŞİN – Orta Ölçekli Yayılım
Afşin’de ana cadde üzeri yoğunluk var ancak mahalle aralarında küçük esnaf etkisini sürdürüyor.
Risk Seviyesi: Orta
GÖKSUN & ANDIRIN – Düşük Yoğunluk
Göksun ve Andırın’da zincir market sayısı sınırlı. Yerel esnaf hâlâ güçlü konumda.
Risk Seviyesi: Düşük
GENEL YOĞUNLUK TABLOSU
| İlçe | Zincir Market Yoğunluğu | Küçük Esnaf Risk Durumu |
|---|---|---|
| Onikişubat | Çok Yüksek | Yüksek |
| Dulkadiroğlu | Yüksek | Orta-Yüksek |
| Elbistan | Orta | Orta |
| Afşin | Orta | Orta |
| Türkoğlu | Orta | Orta |
| Pazarcık | Düşük-Orta | Düşük-Orta |
| Göksun | Düşük | Düşük |
| Andırın | Düşük | Düşük |
Ekonomi Uzmanı Dr. Murat Demirel:
“Zincir market yayılımı planlı olmazsa küçük esnaf zayıflar. İlçe bazlı kota ya da mesafe düzenlemesi gibi uygulamalar bazı şehirlerde tartışılıyor.”
