Son dönemde sosyal medya platformlarında çiğ süt tüketiminin faydalarına ilişkin paylaşımlar artış gösterdi. Bazı kullanıcılar çiğ sütün bağırsak sağlığını desteklediğini, bağışıklığı güçlendirdiğini ve süt alerjilerini önleyebildiğini öne sürüyor. Ancak bilimsel araştırmalar, bu iddiaların çiğ süt tüketimini güvenli hale getirdiğini ortaya koymuyor.

Süt; protein, kalsiyum, vitamin ve mineraller bakımından önemli bir besin kaynağı. Ancak sütün besin değerinden yararlanmak ile onu güvenli koşullarda tüketmek birbirinden farklı konular.

Çiğ süt pastörize sütten daha mı sağlıklı?

Pastörizasyon, sütün belirli sıcaklıklarda kontrollü biçimde ısıtılarak hastalık yapıcı mikroorganizmaların etkisiz hale getirilmesini sağlayan bir işlem.

Bu işlem sırasında sütün temel besin öğeleri büyük ölçüde korunuyor. Araştırmalar, pastörizasyonun sütün besin değerine etkisinin sınırlı olduğunu gösteriyor.

Çiğ sütün daha fazla faydalı bakteri içerdiği veya sindirimi kolaylaştırdığı yönündeki iddialar ise güvenilir ve yeterli bilimsel kanıtlarla doğrulanmış değil. Küçük ölçekli gözlemsel araştırmalarda bazı farklılıklar görülse de bunlar çiğ sütün sağlık açısından üstün olduğunu kanıtlamıyor.

Görünmeyen bakteriler ciddi hastalıklara yol açabilir

Pastörize edilmemiş sütlerde Salmonella, E. coli, Listeria ve Brucella gibi hastalık yapıcı mikroorganizmalar bulunabiliyor. Bu mikroorganizmalar gıda kaynaklı enfeksiyonlara ve ciddi sağlık sorunlarına neden olabiliyor.

Özellikle bebekler, küçük çocuklar, yaşlılar, hamileler ve bağışıklık sistemi zayıf kişiler çiğ süt tüketiminden kaynaklanan enfeksiyonlar açısından daha yüksek risk taşıyor.

Türkiye’de asıl risk açıkta satılan sütler

ODTÜ Gıda Mühendisliği Öğretim Üyesi Prof. Hami Alpas’ın değerlendirmelerine göre Türkiye’de dikkat edilmesi gereken temel konulardan biri, açıkta satılan ve üretimden tüketiciye ulaşana kadar denetlenemeyen sütler.

Sütün hangi koşullarda sağıldığı, taşındığı ve muhafaza edildiği büyük önem taşıyor. Soğuk zincirin korunmaması ve hijyen kurallarına uyulmaması, mikroorganizmaların çoğalmasına zemin hazırlayabiliyor.

Et ve Süt Kurumu da tüketicilere sokakta satılan çiğ sütleri almamalarını, orijinal ambalajlı pastörize veya UHT sütleri tercih etmelerini öneriyor.

Süt alırken nelere dikkat edilmeli?

Kahramanmaraş’ta da süt ve süt ürünleri satın alan vatandaşların gıda güvenliğine dikkat etmesi gerekiyor. Uzmanların önerileri doğrultusunda şu noktalara dikkat edilmeli:

Orijinal ambalajlı ve güvenilir üreticilerin ürünleri tercih edilmeli.
Ürünün son tüketim tarihi kontrol edilmeli.
Ambalajında hasar veya sızıntı bulunan sütler alınmamalı.
Soğukta muhafaza edilmesi gereken ürünlerin uygun koşullarda saklandığından emin olunmalı.
Kaynağı ve üretim koşulları bilinmeyen açık sütlerden uzak durulmalı.
Pastörize edilmemiş süt kullanılacaksa gıda güvenliği kurallarına uygun ısıl işlem uygulanmalı.

Süt tüketiminde önemli olan yalnızca doğal veya katkısız olması değil, güvenilir koşullarda üretilmesi ve tüketiciye sağlıklı şekilde ulaştırılması. Uzmanlar, sosyal medyadaki sağlık iddiaları yerine bilimsel verilerin ve gıda güvenliği kurallarının dikkate alınması gerektiğini vurguluyor.