Hükümet tarafından hazırlanan ve Avrupa Birliği uyum süreciyle bağlantılı yeni yasa teklifi taslağına göre, 1 Ocak 2040 tarihinden itibaren Türkiye’de tütün ürünlerinin üretimi, ithalatı, taşınması, dağıtımı ve satışı tamamen yasaklanacak. Bu tarihten sonra ihlal edenlere (üretici, ithalatçı veya satıcılara) 1 milyon TL’den 5 milyon TL’ye kadar adli para cezası uygulanması öngörülüyor.

Diğer Önemli Düzenlemeler (Taslakta Yer Alanlar)

Taslak, sigara kullanımını adım adım kısıtlamayı ve uzun vadede “tütünsüz bir Türkiye” hedefini içeriyor.

Başlıca maddeler şöyle:

– Satış kısıtlamaları: Tütün ürünleri artık dışarıdan görünmeyecek şekilde kapalı dolaplarda satılacak. Nakit para ile satış yasaklanacak; tüm satışlar elektronik sistemle kaydedilecek.

– Kullanım alanları: Yeme-içme hizmeti sunan işletmelerin açık alanlarında sigara içmek yasaklanacak. İşletmelerde yalnızca işletme alanının %10’unu geçmeyen, yaklaşık 20 m²’lik izole ve kapalı alanlarda sınırlı kullanım mümkün olacak (bu alanlara 18 yaş altı alınmayacak, servis yapılmayacak). Otellerde ise sadece özel ayrılmış odalarda içilebilecek.

– Açık alan yasakları: Parklar, plajlar, spor alanları, ibadethaneler, eğitim kurumları çevresi gibi birçok kamusal alanda kullanım büyük ölçüde sınırlandırılacak. Plajlarda belirli aralıklarla sigara kabinleri kurulması gibi düzenlemeler de tartışılıyor.

– Denetim ve cezalar: Denetimler belediyeler yerine mülki amirler tarafından yapılacak. Yasak alanlarda içenlere idari para cezası (örneğin 5 bin TL civarı), çocuklara satış yapanlara hapis cezası gibi yaptırımlar getirilmesi planlanıyor.

– Diğer: Elektronik sigara, ısıtılmış tütün ürünleri ve nikotin içeren sistemler de yasağın kapsamına dahil edilecek.

Bu düzenleme, Avrupa Birliği’nin “Tobacco-Free Generation” (Tütünsüz Nesil) hedefiyle uyumlu bir adım olarak değerlendiriliyor. AB, 2040’a kadar tütün kullanım prevalansını %5’in altına indirmeyi amaçlıyor. Türkiye’de de benzer bir “tütün endgame” (tütünü bitirme) stratejisiyle uzun vadede kullanımın sıfırlanması hedefleniyor.

Taslak henüz Meclis’e sunulmadı ve yasalaşma süreci devam ediyor. Teklifin bu haliyle geçip geçmeyeceği veya değişikliklere uğrayıp uğramayacağı belirsizliğini koruyor.