Türkiye otomotiv sektöründe sıfır araç satışlarındaki gerileme ve ikinci el otomobillerdeki değer kaybı dikkat çekiyor. Yüksek fiyatlar, finansmana erişimde yaşanan zorluklar ve bayilerin indirim kampanyaları piyasadaki dengeleri değiştirirken, yıl sonu satış beklentisi de aşağı yönlü güncellendi.
Sıfır Araç Pazarında Daralma Derinleşiyor
Otomotiv gazetecisi Emre Özpeynirci’nin değerlendirmelerine göre, sıfır otomobil pazarında daralma son aylarda daha belirgin hale geldi. Eylül ayında otomobil ve hafif ticari araç satışları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 24,33 gerileyerek 83 bin 469 adet oldu.
Sektörde yıl başında daha yüksek satış rakamlarına ulaşılacağı öngörülürken, tüketici talebindeki zayıflama ve finansman maliyetleri beklentilerin değişmesine neden oldu. Yıl sonu otomotiv pazarı tahmini yaklaşık 1,1 milyon adet seviyesine çekildi.
Sıfır Araç Kampanyaları İkinci El Piyasasını da Etkiliyor
Sıfır araç satışlarını desteklemek amacıyla yapılan indirimler ve kampanyalar, ikinci el otomobil fiyatları üzerinde de baskı oluşturuyor. Bayilerdeki stok maliyetleri ve rekabet, yeni araç fiyatlarında çeşitli avantajların sunulmasına yol açarken, ikinci el araç sahiplerinin satış fiyatlarını yeniden değerlendirmesine neden oluyor.
İkinci el otomobil pazarında son 12 aylık dönemde satış hacminin yaklaşık 5,5 milyon adetten 5,3 milyon seviyesine gerilediği belirtiliyor. Ancak piyasadaki temel sorun yalnızca satış sayılarındaki değişim değil, araçların değerini korumakta zorlanması olarak öne çıkıyor.
Üç Yaşındaki Araçların Değeri Geriledi
Piyasada dikkat çeken göstergelerden biri, üç yaşındaki otomobillerin sıfır araç fiyatlarına oranı oldu. Sektör değerlendirmelerinde, üç yaşındaki bir otomobilin değerinin aynı modelin sıfır fiyatının yaklaşık yüzde 65’i düzeyinde olması beklenirken, mevcut koşullarda bu oranın yüzde 57-58 seviyelerine kadar gerilediği aktarılıyor.
Bu tablo, özellikle yakın zamanda araç satın alan ve otomobilini satmayı düşünen tüketiciler açısından önem taşıyor. Bununla birlikte değer kaybı her marka, model ve araçta aynı seviyede gerçekleşmiyor; aracın kilometresi, hasar geçmişi, donanımı ve talep durumu fiyatı etkiliyor.
İkinci El Araçların Yaşı Yükseliyor
İkinci el piyasasındaki bir diğer dikkat çekici gelişme, daha yaşlı araçların satışlardaki payının artması. Paylaşılan verilere göre satılan ikinci el otomobillerin yüzde 55’i 10 yaş ve üzerindeki araçlardan oluşuyor.
16 yaş ve üzerindeki otomobillerin ikinci el satışlarındaki payı ise yüzde 32,66’ya ulaştı. Bu yaş grubundaki araçların satışlarında geçen yıla göre yüzde 29 artış kaydedildiği belirtiliyor.
Veriler, sıfır araç fiyatları ve finansman koşulları nedeniyle tüketicilerin daha eski otomobillere yönelmesinin piyasanın önemli eğilimlerinden biri olduğunu gösteriyor.
Türkiye’de Bir Sıfır Araca Karşılık Sekiz İkinci El Araç Satılıyor
Sektör değerlendirmelerinde Türkiye genelinde satılan her bir sıfır otomobile karşılık yaklaşık sekiz ikinci el otomobilin el değiştirdiği aktarılıyor. Bölgesel dağılımda ise Karadeniz ve İç Anadolu’da bu oran 11,5’e kadar çıkıyor.
Akdeniz Bölgesi’nde 11,1, Güneydoğu Anadolu’da 8,3 ve Doğu Anadolu’da 7,2 olan oran, Marmara Bölgesi’nde 5,8 seviyesinde bulunuyor.
Bu dağılım, ikinci el otomobil pazarının Türkiye’deki araç alım satımında ne kadar önemli bir yere sahip olduğunu ortaya koyuyor.
Avrupa Pazarındaki Gelişmeler de Sektörü Etkileyebilir
Türkiye otomotiv sanayisi açısından Avrupa Birliği’nin üretim ve ticaret politikaları da önem taşıyor. Avrupa pazarına yüksek ölçüde bağımlı olan sektör için olası yeni ticaret düzenlemeleri, ihracat ve üretim kapasitesi bakımından risk oluşturabilir.
Sektör temsilcileri, Avrupa pazarında yaşanabilecek olumsuz gelişmelerin kısa sürede alternatif pazarlara yönelerek telafi edilmesinin kolay olmayacağına dikkat çekiyor.
Türkiye otomotiv piyasasının önümüzdeki dönemdeki seyrinde tüketicilerin alım gücü, kredi koşulları, sıfır araç kampanyaları ve ihracat pazarlarındaki gelişmelerin belirleyici olması bekleniyor.

