Kahramanmaraş’ta uzun yıllardır süregelen mahalle kültürü, değişen yaşam koşullarıyla birlikte yeni bir döneme giriyor. Artan nüfus, yeni konut alanları, apartman yaşamının yaygınlaşması ve dijital iletişimin etkisiyle komşuluk ilişkileri de farklı bir yapıya dönüşüyor. Şehrin farklı noktalarında yapılan sokak röportajlarında vatandaşlar, mahalle yaşamındaki değişimi kendi gözlemleriyle anlattı.

Komşuluk İlişkileri Eskisi Kadar Güçlü mü?

Özellikle şehir merkezindeki mahallelerde yaşayan vatandaşlar, geçmişte herkesin birbirini tanıdığı mahalle ortamının artık daha sınırlı kaldığını söylüyor.

60 yaşındaki emekli vatandaş M.A., eski günleri şöyle anlatıyor:

“Eskiden kapılar kilitlenmezdi, herkes birbirine gider gelirdi. Şimdi apartmanda yan dairede kimin oturduğunu bilmeyen çok kişi var.”

Genç nüfus ise değişimi doğal bir süreç olarak görüyor.

Üniversite öğrencisi Z.K. ise farklı düşünüyor:

“Mahalle kültürü tamamen bitmedi ama artık arkadaşlıklar okulda, kafede ya da sosyal medyada kuruluyor. İnsanlar daha hareketli bir hayat yaşıyor.”

Yeni Yerleşim Alanları Mahalle Yapısını Değiştiriyor

Son yıllarda Kahramanmaraş’ta açılan yeni konut alanları ve siteler, mahalle yaşamında farklı bir sosyal ortam oluşturdu. Güvenlikli sitelerde yaşayan bazı vatandaşlar komşuluk ilişkilerinin daha sınırlı kaldığını ifade ediyor.

Onikişubat’ta yaşayan bir site sakini şunları söylüyor:

“Herkes işine gidiyor geliyor. Selamlaşıyoruz ama eskisi gibi uzun sohbetler pek olmuyor.”

Buna karşılık bazı mahallelerde eski alışkanlıkların hâlâ sürdüğü de belirtiliyor.

Dulkadiroğlu ilçesinde esnaflık yapan bir vatandaş ise:

“Bizim burada hâlâ komşuluk devam ediyor. Düğünde, cenazede herkes bir araya geliyor. Mahalle kültürü tamamen kaybolmadı.”

Dijital Hayat, Sokak Sohbetlerinin Yerini Alıyor

Vatandaşların çoğu, telefon ve sosyal medya kullanımının yüz yüze iletişimi azalttığını düşünüyor.

Bir genç esnaf durumu şöyle özetliyor:

“Eskiden akşamları kapı önünde sohbet olurdu, şimdi herkes evinde telefona bakıyor.”

Ancak bazı vatandaşlar, mahalle dayanışmasının zor zamanlarda hâlâ ortaya çıktığını söylüyor.

Deprem sonrası yaşanan dayanışmayı hatırlatan bir mahalle sakini:

“Zor günlerde yine mahalleli birbirine koştu. Demek ki mahalle ruhu tamamen bitmemiş.”

Uzmanlara Göre Kültür Değişiyor, Yok Olmuyor

Uzmanlar, mahalle kültürünün tamamen ortadan kalkmadığını, sadece şehir yaşamına uyum sağlayarak biçim değiştirdiğini ifade ediyor. Yeni neslin farklı sosyal alanlarda iletişim kurduğu, ancak dayanışma kültürünün hâlâ sürdüğü belirtiliyor.

Mahalle Kültürü Yeni Bir Kimliğe Bürünüyor

Kahramanmaraş’ta mahalle yaşamı, geçmişin güçlü komşuluk ilişkilerinden modern şehir yaşamının hızlı temposuna doğru bir dönüşüm yaşıyor. Ancak vatandaşların ortak görüşü, mahalle kültürünün tamamen kaybolmadığı, sadece yeni koşullara uyum sağladığı yönünde.

Kısacası; sokak sohbetleri azalmış olabilir ama mahalle dayanışması hâlâ gerektiğinde kendini gösteriyor.