Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan düzenleme; yıkım firmalarından teknik personellere, patlayıcı kullanım şartlarından güvenlik önlemlerine kadar birçok alanda köklü değişiklikler öngörüyor.

Yıkım Yetkisi ve Teknik Yeterlilik Şartı

Deprem riski bulunan kentlerde bina yıkımlarının daha kontrollü ve güvenli yürütülmesini hedefleyen taslak, yıkım firmaları için teknik yeterliliği ön plana çıkarıyor. Buna göre:

Yıkım yapacak müteahhitlerin mevzuatta belirtilen yetki belgesine ve işin niteliğine uygun yeterliliğe sahip olması gerekiyor.
Süreçte görev alacak teknik personelin sorumlulukları binanın özelliklerine göre yeniden belirleniyor.
Uygulamalarda yalnızca binanın ortadan kaldırılması değil; çevre yapılar, altyapı, yaya ve araç güvenliği de esas alınıyor.

Patlayıcı Kullanımında Sıkı Kurallar

Patlayıcı kullanılarak gerçekleştirilen bina yıkımlarında çok daha kapsamlı teknik şartlar aranacak:

Mühendis Şartı: Bu çalışmalarda görev alacak mühendislerin inşaat, maden, çevre, jeoloji veya jeofizik mühendisliği lisans mezunu olması gerekiyor. Ayrıca Bakanlık onaylı yetkilendirilmiş sertifikaya ya da ilgili alanda tezli yüksek lisans derecesine sahip olma şartı aranıyor.
Ateşleyici ve Saha Zorunluluğu: Patlatmayı yapacak ateşleyicinin B sınıfı yeterlik belgesi bulunması zorunlu tutuluyor. Yıkımdan sorumlu mühendis ile projeyi hazırlayan inşaat mühendisinin işlem sırasında sahada hazır bulunması gerekiyor.

Kamera, Sensör ve Test Patlatması Dönemi

Güvenlik ve ölçüm şartlarının sıkılaştırıldığı yeni dönemde şu kurallar dikkat çekiyor:

Ekipler yıkım öncesinde meteorolojik koşulları değerlendirecek.
Yıkım sırasında oluşabilecek titreşim ve hava şoku dalgaları özel sensörlerle ölçülecek.
Yıkım anı yüksek hızlı kameralarla kayıt altına alınacak.
Gerekli görülen durumlarda asıl yıkımdan önce test patlatması gerçekleştirilebilecek. Bu önlemler, özellikle bitişik nizam ve yapıların birbirine yakın olduğu bölgelerde çevrenin korunmasını amaçlıyor.

Küçük Yapılar ve Fenni Mesuliyet Kriterleri

Düzenlemeye göre, bina yüksekliği 18,50 metrenin altında olan yapılarda fenni mesuliyet aranmayacak. Ancak binanın bitişik nizamda olması, karma taşıyıcı sisteme sahip olması, yapısal düzensizlik taşıması veya sağlık, eğitim tesisleri ile tarihi yapıların yakınında yer alması durumunda ilgili idareler fenni mesuliyet talep edebilecek.