Kahramanmaraş’ın doğayla iç içe ilçesi Andırın’da bir zamanlar sokaklara yayılan çekiç sesi, testere kokusu ve el emeğinin ritmi bugün neredeyse fısıltıya dönüştü. İlçede yıllarca geçim kapısı olan bazı geleneksel meslekler artık birkaç ustanın omuzlarında ayakta durmaya çalışıyor.
Sanayi üretimi, hazır tüketim alışkanlıkları ve genç kuşağın farklı meslek tercihi; Andırın’ın zanaat kültürünü sessizce geri plana itti.
Bir Zamanlar Her Sokakta Vardı
Andırın’da geçmişte yaygın olan bazı meslekler şunlardı:
-
Nalbantlık
-
Semercilik
-
Kalaycılık
-
Ahşap oymacılığı
-
Bakırcılık
-
El yapımı tarım aletleri üretimi
Bugün bu mesleklerin çoğu ya tamamen kayboldu ya da tek bir usta tarafından sürdürülüyor.
“Çırak Bulamıyoruz”
65 yaşındaki bir ahşap ustası anlatıyor:
“Eskiden dükkânda yer bulamazdık. Şimdi çırak bulamıyoruz. Gençler masa başı iş istiyor.”
Kalaycılık yapan bir başka usta ise şunları söylüyor:
“Bakır kap getiren azaldı. Her şey hazır. Tamir kültürü bitti.”
Neden Yok Oluyor?
Uzmanlara göre sebepler net:
✔ Seri üretim ve ucuz ithal ürünler
✔ Çıraklık sisteminin zayıflaması
✔ Meslek liselerine yönelimin azalması
✔ El emeğinin maliyetli görülmesi
✔ Tüketim alışkanlıklarının değişmesi
Eskiden tamir edilen ürünler bugün doğrudan çöpe gidiyor.
Kültür mü, Ekonomi mi?
Bu meslekler sadece bir gelir kapısı değil; aynı zamanda ilçenin hafızasıydı.
Bir nalbant dükkânı, bir semerci atölyesi; Andırın’ın üretim kültürünün parçasıydı.
Şimdi ise ilçede bazı dükkânlar kapalı kepenklerle, bazıları da “devren kiralık” tabelalarıyla dikkat çekiyor.
Yerel tarih araştırmacısı Mehmet Yıldız:
“Bir meslek kaybolduğunda sadece bir iş kolu değil, bir yaşam biçimi de yok olur. Bu ustalar yaşayan kültür mirasıdır.”
Umut Var mı?
Bazı girişimler umut veriyor:
-
Halk eğitim kursları
-
Kooperatifleşme fikirleri
-
Yerel festivallerde el emeği stantları
-
Sosyal medyada geleneksel üretim tanıtımları
Ancak ustalar destek olmadan bu sürecin zor olduğunu söylüyor.
SONUÇ
Andırın’da çekiç sesi hâlâ var… ama artık nadir.
Son ustalar, sadece mesleklerini değil; bir kültürü de ayakta tutmaya çalışıyor.
Gelecek kuşak bu meslekleri fotoğraflarda mı görecek, yoksa yeniden canlandıracak mı?
Cevap, bugün verilecek desteklerde gizli.
