Sosyal Güvenlik Kurumu ile emniyet birimleri arasında 2021 yılından bu yana yürütülen kayıt dışı istihdamla mücadele çalışmaları kapsamında, ticari araçların sürücülerinin sigortalılık durumları da kontrol ediliyor.
Trafik denetimlerinde şirket adına kayıtlı ticari aracı kullanan kişinin SGK kaydının bulunmadığının belirlenmesi halinde ilgili bilgiler kuruma iletiliyor.
Ancak SGK’nın 19 Ekim 2026 tarihli ve 2026/22 sayılı Genelgesiyle uygulamada değişikliğe gidildi. Buna göre sürücü ile araç sahibi arasında geçmişte herhangi bir işçi-işveren ilişkisi bulunmuyorsa yalnızca trafik tutanağına dayanılarak doğrudan sigortalılık tescili ve idari para cezası uygulanmayacak.
Bu durumda dosya SGK denetmenlerine gönderilecek. Araç sahibi ve sürücünün ifadelerine başvurulabilecek; taraflar arasındaki akrabalık, arkadaşlık veya aracın emanet olarak kullanılması gibi durumlar incelenecek. Nihai karar, yapılacak araştırma ve hazırlanacak rapor doğrultusunda verilecek.
Ceza 198 bin 180 TL’ye kadar çıkabiliyor
Ticari araçta kayıt dışı işçi çalıştırıldığının tespit edilmesi halinde işverenlere 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında idari para cezası uygulanabiliyor.
2026 yılı için haberde belirtilen ceza tutarları şöyle:
- İşe giriş bildirgesinin süresinde verilmemesi: 66 bin 60 TL
- Aynı ihlalin bir yıl içinde tekrarlanması: 198 bin 180 TL
- Aylık prim ve hizmet belgesinde sigortasız işçinin bildirilmemesi: Her ay 66 bin 60 TL
- İşçinin ücret bordrosunda gösterilmemesi: Her ay 16 bin 515 TL
- Yasal kayıt ve belgelerde usulsüzlük: Her ay 16 bin 515 TL
Bu yaptırımlar, kayıt dışı istihdamın tespit edilmesi ve ilgili yasal koşulların oluşması halinde uygulanıyor. Aracın bir başkası tarafından kullanılması tek başına bu cezaların kesilmesi için yeterli değil.
Kiralık araçlar için hangi şart aranıyor?
Düzenlemede kiraya verilen ticari araçlar için de önemli bir ayrıntı bulunuyor. Aracı kiralayan gerçek veya tüzel kişinin sürücünün sigorta işlemlerini yapmış olması halinde araç sahibine bu kapsamda ceza uygulanmıyor.
Bunun için araç kiralama sözleşmesinin yazılı olarak hazırlanması ve taraflarca imzalanması gerekiyor.
Kahramanmaraş’taki işletmeleri de ilgilendiriyor
Yeni uygulama, Kahramanmaraş’ta şirket üzerine kayıtlı ticari araçları bulunan işletmeleri ve bu araçları kullanan sürücüleri de yakından ilgilendiriyor.
İşletmelerin araçlarını kimlerin kullandığını, sürücülerle aralarındaki ilişkinin niteliğini ve gerekli sigortalılık yükümlülüklerini takip etmesi önem taşıyor. Özellikle ticari araçların emanet verilmesi veya kiralanması gibi durumlarda ilişkinin yazılı belgelerle ortaya konulması olası uyuşmazlıkların önüne geçilmesine yardımcı olabilir.

