Kolon kanseriyle ilgili bilim dünyasında dikkat çeken bir araştırma gerçekleştirildi. ABD’deki Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) araştırmacıları, kanser hücrelerinin vücudun farklı bölgelerine yayılmasını kolaylaştıran önemli bir hücresel süreci ortaya çıkardı.
Araştırmaya göre kolon kanseri hücreleri, normalde vücudun hasar gören dokuları onarmak için kullandığı doğal bir mekanizmayı kendi lehlerine çevirebiliyor.
Kanser hücreleri onarım sistemini kullanıyor
Bilim insanlarının çalışmasında özellikle YAP1 adlı proteinin önemli rol oynadığı belirlendi.
YAP1, sağlıklı dokularda hücrelerin yenilenmesi ve hasarlı bölgelerin onarılması süreçlerinde görev yapıyor. Ancak kolon kanseri hücreleri bu sistemi yeniden aktive ettiğinde, hücrelerin çoğalmasını ve hareket etmesini kolaylaştıran genler devreye girebiliyor.
Bu durumun, kanser hücrelerinin tümörün bulunduğu bölgeden ayrılarak başka organlara ulaşmasına yardımcı olabileceği değerlendiriliyor.
Karaciğere yayılmayla bağlantısı araştırıldı
Kolon kanserinde kanser hücrelerinin uzak organlara yayılması, hastalığın seyrini belirleyen önemli faktörlerden biri olarak kabul ediliyor. MIT araştırmacıları özellikle karaciğere gerçekleşen metastaz üzerinde durdu.
Çalışmada YAP1 mekanizmasının baskılanması veya seramid üretiminde görev alan bazı genlerin hedeflenmesiyle fare modellerinde kolon kanserinin karaciğere yayılmasının azaldığı gözlendi.
Yağlı beslenmeyle bağlantı dikkat çekti
Araştırmanın bir diğer dikkat çekici sonucu ise yüksek yağ içeren beslenmeyle söz konusu hücresel mekanizma arasındaki bağlantı oldu.
Fareler üzerinde yapılan deneylerde yüksek yağlı beslenmenin seramid adı verilen yağ moleküllerinin üretimini artırabildiği belirlendi. Seramidlerin de YAP1’in aktifleşmesini kolaylaştırarak kanser hücrelerinin yayılmasına katkı sağlayabileceği görüldü.
Ancak araştırmacılar, bu bulgunun doğrudan insanlar için “yağlı yiyecekler kolon kanserini yayar” şeklinde yorumlanmaması gerektiğine dikkat çekiyor. Çalışmanın önemli bölümü deneysel modeller ve fareler üzerinden yürütüldü.
Yeni tedavilere yönelik araştırmaların önünü açabilir
Bilim insanları, elde edilen sonuçların kolon kanserinin metastaz yapmasını engellemeye yönelik yeni ilaç çalışmalarında kullanılabileceğini düşünüyor.
Özellikle seramid üretiminde görev alan DEGS1 ve DEGS2 enzimlerinin hedeflenmesi üzerinde çalışmalar yapılması planlanıyor. Ancak seramidlerin sağlıklı hücrelerde de önemli görevleri bulunması nedeniyle olası tedavilerin kanser hücrelerini seçici biçimde hedeflemesi gerekiyor.
Araştırma henüz tedavi anlamına gelmiyor
Uzmanlar açısından çalışmanın önemli bir bilimsel bulgu olduğu belirtilirken, araştırmanın henüz kolon kanseri hastaları için yeni bir tedavinin bulunduğu anlamına gelmediği özellikle vurgulanıyor.
Çalışmadaki bulguların insanlarda güvenli ve etkili bir tedaviye dönüşebilmesi için daha fazla araştırma ve klinik çalışma yapılması gerekiyor.
Kahramanmaraş’ta kolon kanseri tedavisi gören hastalar açısından da yakından takip edilen bu gelişme, özellikle hastalığın başka organlara yayılmasının nasıl gerçekleştiğinin anlaşılması bakımından bilimsel açıdan önem taşıyor.