6 Şubat 2023 depremlerinin merkez üssü Kahramanmaraş ve bölge halkında tedirginlik yaratan değerlendirmeler Jeoloji Profesörü Şener Üşümezsoy’dan geldi. Prof. Dr. Üşümezsoy, 2020 yılındaki Sivrice depremi ile 6 Şubat felaketlerinde Pütürge ile Çelikhan-Doğanşehir hatlarında yer alan Sürgü faylarının eksiksiz biçimde kırılmadığını iddia etti.
Söz konusu sahalardaki tektonik hareketliliğin etraftaki bindirme fayları vasıtasıyla baskılandığını dile getiren Üşümezsoy, Pütürge-Çelikhan koridorunda meydana gelebilecek olası bir kırılmanın büyüklüğünün 7’nin altında kalabileceğini öngördü.
“Fay Sistemleri Birbirini Frenliyor”
Prof. Dr. Şener Üşümezsoy, kendisine ait YouTube kanalında paylaştığı analiz videosunda Doğu Anadolu Fay Sistemi’nin Malatya, Pütürge, Çelikhan ve Doğanşehir hattındaki genel yapısını detaylandırdı.
2020 Elazığ-Sivrice depremini mercek altına alan Üşümezsoy, Sivrice ve Doğanyol lokasyonlarında yaklaşık 2 ila 2,5 metrelik bir kayma yaşandığını, fakat Pütürge tarafındaki fay kırılmasının kısıtlı seviyede kaldığını savundu.
6 Şubat Kahramanmaraş merkezli sarsıntılarda Pazarcık segmentinin belirli kısımları ile Çardak Fayı’nın işlevini yitirip kırıldığını aktaran yer bilimci; buna karşın Pütürge-Çelikhan ve Çelikhan-Doğanşehir akslarında aynı boyutta bir kırılmanın gerçekleşmediğini öne sürdü.
Bölgedeki jeolojik dinamiğin yalnızca tipik bir fay kilitlenmesi şeklinde okunmaması gerektiğini belirten Üşümezsoy, Doğu Anadolu Fayı ile Sincik-Gerger ve Bitlis bindirme hatlarının birbiriyle yakınlaşarak hareketi engelleyen bir direnç kalkanı oluşturduğunu kaydetti.
Pütürge-Çelikhan Hattı İçin 6,5 Büyüklüğü Değerlendirmesi
Pütürge segmenti ile komşu bindirme faylarının karşılıklı bir denge kurduğunu vurgulayan Prof. Dr. Üşümezsoy, bu tablonun stresi farklı noktalara dağıttığını belirtti.
Bölgede blok halinde kırılıp devasa bir felakete yol açacak kesintisiz bir fay yapısının bulunmadığını savunan Üşümezsoy, olası bir hareketlilik için şu tahminde bulundu:
“Pütürge fayı yırtılırsa Çelikhan arasında 6,5’luk, 7’nin altında bir deprem potansiyeli vardır.”
Üşümezsoy, bu aksın hem 2020 hem de 2023 depremlerinde tam kırılmaya uğramamasının, biriken enerjinin Malatya civarındaki daha küçük fay hatlarına aktarıldığının bir göstergesi olduğunu sözlerine ekledi.
Malatya’daki 5 Büyüklüğündeki Depremleri Yorumladı
Malatya’nın Battalgazi, Yeşilyurt ve Beydağları ekseninde kaydedilen 5 civarındaki depremleri de yorumlayan Üşümezsoy, bu sarsıntıların ana bir fayın tek başına hareketinden doğmadığını aktardı.
Söz konusu depremlerin, Malatya bloğunun etrafındaki yapılar tarafından sıkıştırılması sonucu beliren farklı yönlü kırılma hatlarında yaşandığını belirten Üşümezsoy, sarsıntıların kuzeydoğu ve kuzeybatı uzantılı iki ayrı sistem üzerinde şekillendiğini vurguladı.
“Gerilim Tamamen Ortadan Kalkmış Değil”
Prof. Dr. Üşümezsoy’un tespitlerine göre Pütürge ve Sürgü faylarında büyük ölçekli bir kopma yaşanmamış olsa da bölgedeki stres birikimi henüz sıfırlanmış değil. Ancak bu enerjinin tek bir hat üzerinde toplanmak yerine Malatya etrafına dağılmış parçalı ve farklı doğrultulu fay ağları arasında bölündüğü ifade ediliyor.