Yaz aylarının gelmesiyle birlikte Kahramanmaraş genelinde termometreler 30°C’nin üzerini göstermeye başladı. Artan hava sıcaklıkları yaşamı olumsuz etkilerken, inşaat sektöründe yapı güvenliği açısından en kritik aşama olan beton döküm işlemlerini de riske atıyor.
Konuya ilişkin teknik ve yasal zorunlulukları hatırlatan İMO Kahramanmaraş Temsilcisi İnşaat Yüksek Mühendisi Uygar Gündeşli, aşırı sıcaklarda beton dökümü ve kürleme (sulama/bakım) işlemlerinin yapının nihai kalitesi için hayati öneme sahip olduğunu vurguladı.
30 Derecenin Üzeri Teknik Olarak “Aşırı Sıcak”
TS 1248 standardına göre ardışık üç gün boyunca günlük ortalama sıcaklığın 30°C’yi aşmasının teknik olarak “aşırı sıcak hava” sınıfına girdiğini belirten Gündeşli, bu durumun betona etkilerini şu sözlerle açıkladı:
“Yüksek sıcaklıklar betonun içindeki suyun hızla buharlaşmasına neden olur. Bu da yapıda çatlak oluşumuna (rötre), betonun erkenden ani priz almasına ve binanın yük taşıma kapasitesini belirleyen nihai kompresyon (basınç) dayanımında ciddi düşüşlere yol açar.”
Şantiyede Alınması Gereken 6 Altın Kural
İnşaat Yüksek Mühendisi Uygar Gündeşli, yapı güvenliğini tehlikeye atmamak adına şantiye şefleri ve denetçi mühendislerin sahada eksiksiz uygulaması gereken teknik önlemleri sıraladı:
- Öğle Saatlerinde Döküm Yasaklanmalı: Güneş radyasyonunun ve sıcaklığın en yoğun olduğu öğle saatlerinde beton dökümü kesinlikle durdurulmalıdır. Uygulamalar sabahın erken saatlerinde, akşamüzeri veya gece periyotlarında yapılmalıdır.
- Betona Asla Su Eklenmemeli: Kıvamı ve işlenebilirliği artırmak amacıyla şantiyede betona kesinlikle su ilave edilmemelidir. Akışkanlığı artırmak için yalnızca uygun kimyasal katkılar mühendis gözetiminde kullanılabilir.
- Döküm Öncesi Hazırlık: Beton dökülmeden hemen önce kalıplar ve demir donatılar suyla nemlendirilerek soğutulmalı, ancak kalıp içinde göllenmiş su bırakılmamalıdır.
- Transmikserlere Islak Telis Bezi: Betonun nakliye mesafesi en kısa hat olarak planlanmalı. Transmikser tamburları beyaz renkli olmalı, dışına telis bezi (çuval kumaşı) sarılmalı ve bu bezler santral çıkışında tamamen ıslatılarak buharlaşma yoluyla soğutma sağlanmalıdır.
- Santralde Soğutma: Betonun döküm anındaki sıcaklığının 32°C’yi geçmemesi için santralde kullanılan agrega gölgelenmeli/ıslatılmalı, karma suyuna gerekirse buz dökülerek soğutulmalıdır.
- Rüzgar Perdeleri Kullanılmalı: Yüksek sıcaklığın yanı sıra rüzgarlı havalar buharlaşmayı radikal şekilde artırır. Döküm alanı rüzgardan korunmalıdır.
“Kürlenme Süresi En Az 14 Gün Olmalı”
Sıcak havada dökülen betonun mukavemet kazanmasının tamamen döküm sonrasındaki bakıma bağlı olduğunu ifade eden Gündeşli, “Döküm biter bitmez yüzey hidrasyonu (kürleme) başlatılmalıdır. Beton yüzeyi sürekli nemli tutulmalı, telis bezleri serilerek sulanmalı veya kimyasal kür bileşikleri uygulanmalıdır. Aşırı sıcak hava koşullarında standart kürlenme süresi en az 14 gün boyunca kesintisiz olarak devam ettirilmelidir” diyerek sahada denetim yapan tüm teknik personele duyarlılık çağrısında bulundu.